بررسی مفهوم فقهی عدالت در آیه ی «.... إعدلوا هو اقرب للتقوی...» و تأثیر آن بر خانواده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیإت علمی، واحد فراهان، دانشگاه آزاد اسلامی، فراهان، ایران

2 استادیار دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه قم ،ایران

3 استادیار، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

4 استادیار، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران

چکیده

عدالت بعنوان اصلی که در کلام، اخلاق، فقه، اصول و سایر مباحث علمی مورد توجه و پژوهش است. بی تردید در دانش فقه دارای جایگاه والا و در بسیاری از مباحث فقهی نقش آفرین است. زیرا زیربناى فقه اسلامى علاوه بر اصل تبعیت احکام، از مصالح و مفاسد نفس الامرى و بالطبع اصل حُسن و قُبح عقلى و اصل حجیت عقل، مبتنی بر اصل عدالت می باشد. از این جهت سوال اساسی قابل طرح در نوشتار پیش رو این است که آیا از آیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی «إعدلوا هو أقرب لِلتقوی»، می توان مفهوم فقهی عدالت را استنباط نمود؟ چرا که آیات قرآن به عنوان یکی از منابع استنباط احکام فقهی است و اصل عدالت نیز میزان و معیاری برای صدور وقوع بسیاری از احکام فقهی می باشد. نوشتار حاضر با روش توصیفی – تحلیلی و با اتکال بر منابع اصیل دینی، داده های کتابخانه ای به تجزیه و تحلیل این مسأله پرداخته است. رهیافت این مقاله، با استناد بر آرای فقها و مفسرین، اصل عدالت از مستقلات عقلیه فرادینی است که مفهوم فقهی آن در آیه دلالت تأکیدی بر مبنای مصالح و مانع مفاسدی است که لزوم رعایت آن بر تمامی افراد جامعه بشری در کلیه مناسبات فردی و اجتماعی، می تواند نقش بسزایی در تحکیم بنیادهای خانواده داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The jurisprudence concept of justice in the verse " …Be just; that is nearer to piety…."Its effect on the family

نویسندگان [English]

  • mahin mohammadi 1
  • Mohammadali Raghebi 2
  • abasali heidari 3
  • Seyyed Alireza Hosseini 4
1 faculty member , farahan Branch, Islamic Azad University,farahan, Iran
2 Assistant Professor Faculty of Theology and Islamic Studies univercity of QOM Iran
3 Assistant Professor, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran
4 Assistant Professor, Mahallat Unit, Islamic Azad University, Mahallat, Iran
چکیده [English]

Justice as a principle that is considered and researched in theology, ethics, jurisprudence, principles and other scientific topics. Undoubtedly, it has a high position in the knowledge of jurisprudence and plays a role in many jurisprudential issues. Because the foundation of Islamic jurisprudence, in addition to the principle of following the rules, is one of the interests and evils of the self, and of course the principle of goodness and ugliness of reason and the principle of authority of reason is based on the principle of justice. Therefore, the main question that can be asked in the present article is whether the jurisprudential concept of justice can be deduced from the verse "Adlwa hu is closest to piety"? Because the verses of the Qur'an are one of the sources for deriving the rules of jurisprudence and the principle of justice is the measure and criterion for the issuance of many jurisprudential rules. The present article has analyzed this issue with a descriptive-analytical method and relying on authentic religious sources, library data. The approach of this article, citing the opinions of jurists and commentators, is the principle of justice from the intellectual independence of individuals, whose jurisprudential meaning in the verse is an emphasis on the interests and prevention of corruption, which must be observed by all members of human society in all individual and social relations. It can play an important role in strengthening family foundations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Justice
  • jurisprudence(Fiqh)
  • Jurisprudential rules
  • supra-religious
  • Family